You are hereΓνωριμία με το φουσκωτό

Γνωριμία με το φουσκωτό


Your rating: None Average: 4.7 (3 votes)
fouskoto.jpg

Το φουσκωτό σκάφος είναι μια ελαφριά κατασκευή με τις πλευρές και την πλώρη της φιαγμένες από εύκαμπτους σωληνωτούς αεροθαλάμους που περιέχουν αέρα υπό πίεση. Για τα μικρότερα σκάφη, το πάτωμα και τα ύφαλά του είναι συχνά και αυτά κατασκευασμένα από εύκαμπτα υλικά. Στα σκάφη μακρύτερα από 3 μέτρα, το πάτωμα αποτελείται συχνά από τρία με πέντε άκαμπτα φύλλα κοντραπλακέ ή αλουμινίου τοποθετημένων μεταξύ των σωλήνων χωρίς όμως να ενώνονται σταθερά μεταξύ τους, ενώ ή νεότερη εξέλιξη των φουσκωτών χρησιμοποιεί πάτωμα και ύφαλα (γάστρα) από σκληρό υλικό. Συχνά η πρύμνη είναι φτιαγμένη από άκαμπτο υλικό, παρέχοντας έτσι μιά σταθερή δομή για να τοποθετηθεί εξωλέμβια μηχανή. Οι αεροθάλαμοι των φουσκωτών κατασκευάζονται από συνθετικά υφάσματα σε 4-6 στρώσεις και έχουν μεγάλη αντοχή. Αυτά τα υφάσματα έχουν υποστεί τέτοιες κατεργασίες που είναι δύσκολο να υποστούν φθορά.

Τα φουσκωτά σκάφη μπορεί να έχουν πάτωμα από ελαστικό, είτε απλό είτε φουσκωτό, ή και να περιέχουν σιδερένια, ξύλινα ή αλουμινένια φύλλα γιά ακαμψία. Οι αεροθάλαμοι είναι κατασκευασμένοι από ελαστικά συνθετικά φύλλα Hypalon ή PVC που προσφέρουν μικρό βάρος και ασφαλή πλευστότητα και συνήθως, είναι χωρισμένοι σε αυτόνομα τμήματα με το καθένα από αυτά να διαθέτει δική του βαλβίδα εισαγωγής/εξαγωγής αέρα. Ετσι αν κάποιος από αυτούς υποστεί φθορά και χάσει αέρα, τότε συνεχίζει τη πλεύση του σκάφους με τους υπόλοιπους χωρίς κίνδυνο, ενώ όταν φτάσει στον προορισμό του μπορεί να αποκατασταθεί η ζημιά. Σε περίπτωση φθοράς όλων των αεροθαλάμων το σκάφος παραμένει στην επιφάνεια της θάλασσας με τη βοήθεια τους που λόγω άνωσης, έστω και άδειοι, λειτουργούν ως σωσίβιο.

Μερικά σκάφη έχουν φουσκωτή καρίνα κατά μήκος των υφάλων βελτιώνοντας έτσι το κόψιμο του κύματος και τις αλλαγές κατεύθυνσης. Λόγω του μικρού βάρους, ένα φουσκωτό σκάφος μπορεί και πλανάρει* πολύ εύκολα βγαίνοντας πάνω στην επιφάνεια της θάλασσας με αποτέλεσμα να γίνεται γρηγορότερο απ'ότι θα επέτρεπε η μηχανή αν τα ύφαλα του σκάφους λειτουργούσαν σε κατάσταση εκτοπίσματος.

Μικρά φουσκωτά σκάφη έχουν σχεδιαστεί για να αποσυναρμολογούνται και να συσκευάζονται καταλαμβάνοντας πολύ μικρό όγκο, έτσι μπορούν εύκολα να αποθηκεύονται και να  μεταφέρονται στο νερό όταν απαιτείται. Εκεί το σκάφος μπορεί να φουσκωθεί και να κρατηθεί άκαμπτο διαγώνια με την προσθήκη αφαιρούμενου πάγκου που έχει και χρήση καθίσματος. Αυτό το χαρακτηριστικό γνώρισμα της ευκολίας μεταφοράς και αποθήκευσης, τους επιτρέπει να χρησιμοποιούνται και ως σωστικές λέμβοι για μεγαλύτερα σκάφη ή αεροσκάφη αλλά και για ταξίδια ή ψυχαγωγικούς λόγους.

 

Τα φουσκωτά χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες:

Α. Συμβατικά (SIB: Soft Inflatable Boat). Ο κλασσικός τύπος φουσκωτού σκάφους όπου το δάπεδο συνήθως κατασκευάζεται από συνδεδεμένα κομμάτια ειδικού κόντρα-πλακέ των οποίων η ακαμψία εξασφαλίζεται από τους φουσκωτούς θαλάμους. Για να επιτευχθεί καλύτερη συμπεριφορά και τέλειο τέντωμα του πανιού, που βρίσκεται στο πάτωμα, τα φουσκωτά σκάφη ενδέχεται να διαθέτουν καρίνα, είτε άκαμπτη από ξύλο είτε φουσκωτή. Γιʱ να κινηθεί ένα φουσκωτό σκάφος δεν είναι αναγκαίο να χρησιμοποιηθεί κινητήρας μεγάλης ιπποδύναμης.
 

Β. Με σκληρή γάστρα (RIB: Rigid Inflatable Boat). Η εξέλιξη των συμβατικών φουσκωτών. Μια ιδέα που ξεκίνησε από την Αγγλία. Υιοθετήθηκε από Ιταλούς και εξελίχθηκε στην σημερινή της μορφή. Τα Rib είναι σαν πολυεστερικά σκάφη με περιμετρικά μπαλόνια. Έχουν σχεδόν όλα τα πλεονεκτήματα των πολυεστερικών, χωρίς τα μειονεκτήματά τους.

Ιστορία

Τα φουσκωτά σκάφη όπως τα γνωρίζουμε σήμερα γεννήθηκαν στη Γαλλία πού ακόμα και τώρα αποτελεί ένα από τους κύριους κατασκευαστές του είδους στον κόσμο. Το όνομα ZODIAC ακόμη χρησιμοποιείται συχνά όταν κάποιοι αναφέρονται σε φουσκωτά σκάφη. Τα φουσκωτά απόκτησαν μια καλή φήμη σ'όλες τις θάλασσες του κόσμου και κάτω από τις πιο δύσκολες συνθήκες, γι'αυτό το φουσκωτό σκάφος αγαπήθηκε από την πρώτη στιγμή της εμφάνισής του, με αποτέλεσμα να αποσπάσει ένα σημαντικό μερίδιο από την αγορά των πολυεστερικών σκαφών.

Εως τα μέσα της δεκαετίας του 1950 τα φουσκωτά γιά το ευρύ κοινό δεν ήταν παρά κωπήλατες σχεδίες, ενώ τότε ξεκίνησε η χρήση της εξωλέμβιας μηχανής παρ'όλο που είχε εφευρεθεί ήδη από το 1909 από τον Ole Evinrude. Στις αρχές της δεκατείας του '50, ο Γάλλος αξιωματικός και βιολόγος Alain Bombard ήταν ό πρώτος που συνδίασε την εξωλέμβια μηχανή, το σκληρό πάτωμα και φουσκωτό σε σχήμα σκάφους. Ο πρώην κατασκευαστής αεροσκαφών Zodiac δημιούργησε αυτό το σκάφος και ο φίλος του Bombard, ο δύτης Jackes-Yves Cousteau  ξεκίνησε να το χρησιμοποιεί αφού ο Bombard διέσχισε τον Ατλαντικό ωκεανό με το φουσκωτό του το 1952. Ο Cousteau πείσθηκε από το ρηχό εκτόπισμα και την καλή απόδοση αυτού του τύπου σκάφους και τα χρησιμοποίησε ως τα αγαπημένα του βοηθητικά (tender) στις εξερευνήσεις του.

Το φουσκωτό σκάφος της Zodiac υπήρξε τόσο επιτυχημένο που η εταιρία δεν προλάβαινε να κατασκευάσει τόσα ώστε να ικανοποιήσει τη ζήτηση. Ετσι στις αρχές της δεκαετίας του 1960, η βρετανική εταιρία Humber υπήρξε η πρώτη που κατασκεύασε φουσκωτά σκάφη της φίρμας Zodiac στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Rigid-hulled inflatable boat

Το μοντέρνο φουσκωτό σκάφος με σκληρή γάστρα (RIB, rigid-hulled inflatable boat) αποτελεί εξέλιξη του συμβατικού φουσκωτού. Η μορφή της γάστρας βοηθά την πλεύση του σκάφους κόβοντας το κύμα με άνεση όταν ταξιδεύει με ταχύτητα αλλά και σε συνθήκες έντονου κυματισμού. Η δομή της είναι ικανή να υποστηρίξει δυνατότερες εξωλέμβιες ή ακόμη και εσωλέμβιες μηχανές. Το πάτωμα σε αυτά τα σκάφη είναι και αυτό από σκληρά υλικά που εκτός από τη δυνατότητα διαμμόρφωσης του κατάστρωματος συμβάλει και στην ακαμψία του σκάφους. Ουσιαστικά ένα σκάφος RIB στέκεται σχεδιαστικά ανάμεσα στο συμβατικό φουσκωτό και στο πολυεστρικό συνδιάζοντας πλεονεκτήματα και απο τους δύο κόσμους.

Πέραν της χρήσης τους ως ναυαγοσωστικές και σωσίβιες λέμβοι, τα σκάφη αυτά χρησιμοποιούνται ως καθημερινά βοηθητικά σε μεγαλύτερα σκάφη και σαν σκάφη αναψυχής. Επιπλέουν εξαιρετικά, είναι πρακτικά αβύθιστα και έχουν μεγάλη μεταφορική ικανότητα αναλογικά με το μέγεθός τους. Κάποια RIBs φτάνουν και ξεπερνούν σε μήκος τα 14 μέτρα και συμπεριλαμβάνουν πλήρη κονσόλα με όργανα ελέγχου και πλοήγησης, χαρακτηριστικά πολυτέλειας και πλήρεις καμπίνες διαμονής.

Υλικά κατασκευής φουσκωτών

Το 1938 στο εργοστάσιο Ντυπόν στην Αμερική ανακαλύφθηκε μια νέα συνθετική ίνα το γνωστό νάϊλον όπου θεωρείται ως μια μεγάλη επιτυχία στην εξέλιξη των πλαστικών. Πρόκειται για μια πλαστική ύλη που προέρχεται από δύο χημικές ενώσεις, τη διαμίνη και το αδιπικό οξύ. Το νάϊλον παρουσιάζει εξαιρετικές ιδιότητες. Είναι πολύ ελαστικό, έχει μεγάλη αντοχή στον εφελκυσμό και χρησιμοποιείται ευρέως, και φυσικά στη κατασκευή υφασμάτων γιά φουσκωτά σκάφη.

Τα υφάσματα κατασκευής των αεροθαλάμων αποτελούν σύνθεση στρωμάτων διαφορετικών υλικών κατάλληλα κολλημένων μεταξύ τους. Τα πιό κοινά υλικά κατασκευής των αεροθαλάμων είναι το Hypalon και το uPVC ενώ ελάχιστοι κατασκευαστές χρησιμοποιούν PU (πολυουρεθάνη). Οι αεροθάλαμοι από hypalon είναι εύκολοι στην κατασκευή τους και μπορούν να επισκευασθούν επίσης πολύ εύκολα με απλά κιτ συγκόλησης. Επειδή το hypalon δεν είναι αεροστεγές πρέπει να συνδιαστεί με φύλλα Neopren όταν χρησιμοποιείται γιά την κατασκευή αεροθαλάμων. Στη συνηθέστερη μορφή τους τα υφάσματα των αεροθαλάμων συνθέτονται με το εσωτερικό στρώμα να είναι από ύφασμα νάϋλον, τα ενδιάμεσα από neopren γιά στεγανότητα και το εξωτερικό από hypalon γιά αντοχή στα γδαρσίματα. Τέτοιοι αεροθάλαμοι από Hypalon και Neoprene μπορεί να έχουν διάρκεια ζωής 20 και πλέον χρόνια.

Τα υφάσματα αυτά υπάγονται συνήθως στην κλίμακα: 940, 1100, 1670, 1880 decitex και συγκεκριμένα:

- πολυαμιδίου 940 και 1880 decitex
- πολυεστέρα 1100 και 1670 decitex

Το DECITEX είναι όρος για το μέτρημα του βάρους του νήματος και εκφράζει γραμμάρια ανά 10.000 μέτρα μήκος. Ο όρος αυτός έχει καθιερωθεί στη βιομηχανία, αναπληρώνοντας την προηγούμενη μονάδα Denier, που έχει βάση τα 9000 μέτρα μήκος.

Η γάστρα των RIB ως επί το πλείστον κατασκευάζεται με συνδιασμό ξύλου γιά τον δομικό σκελετό και πολυεστερικών σύνθετων πλαστικών (GRP, glass-reinforced plastic) για το τελικό σχήμα και στιλπνή επιφάνεια. Κάποιοι κατασκευαστές χρησιμοποιούν επιπλέον Kevlar μαζί με τα πλαστικά μέρη γιά επιπλέον αντοχή.

Η γάστρα των RIB είναι διαμορφωμένη με τέτοιο τρόπο ώστε να αυξάνει την απόδοση του σκάφους στο νερό ενισχύοντας τα χαρακτηριστικά υδροπλαναρίσματός του. Γάστρες με βαθιά καρίνα (Deep-V) κόβουν εύκολα δρόμο μέσα από τον κυματισμό αλλά απαιτούν μηχανές με μεγαλύτερες ιπποδυνάμεις γιά να πλανάρουν απ'οτι οι γάστρες με ρηχή καρίνα (Shallow-V), οι οποίες μπορούν και πλανάρουν με χαμηλές ταχύτητες αλλά δεν έχουν ικανοποιητική απόσβεση κραδασμών στον κυματισμό. Συχνά τα σύγχρονα σκάφη γενικής χρήσης συνδιάζουν βαθιά γάστρα στην πλώρη η οποία γίνεται ρηχή στην πρύμνη προσφέροντας έτσι μία φαρδιά επιφάνεια στήριξης και πλαναρίσματος στην επιφάνεια της θάλασσας όταν το σκάφος ταξιδεύει.

(*)Πλανάρισμα: η πλεύση σκάφους στην επιφάνεια του νερού σε αντίθεση με την πλεύση εκτοπίσματος όπου τα ύφαλα του σκάφους "εκτοπίζουν" το νερό. Εφόσον η γάστρα είναι σχεδιασμένη γιά πλεύση στην επιφάνεια του νερού, όταν το σκάφος ξεπεράσει κάποια συγκεκριμένη ταχύτητα σηκώνεται-αναδύεται ολόκληρο στη επιφάνεια αφήνωντας πολύ μικρό μέρος των υφάλων του μέσα στο νερό με αποτέλεσμα την επίτευξη μεγαλύτερων ταχυτήτων λόγω μειωμένων τριβών και καλύτερης υδροδυναμικής.

Στην τύχη...

green_robot_1.jpg
us-freedive-team.jpg
medousa.jpg
seabeach.jpg
trubridge_101m-CNF.jpg
handw.jpg
tsounami-1.jpg
navagio-ms-kalhtyxh.jpg
fish_svartz.jpg
coral-reef-fromsky.jpg
DSC00289.jpg
tech-skandales.jpg
neverdivealone.jpg
gd-manifesto.jpg
gd-10logos.jpg
proedriko373.jpg