You are hereYποβρύχια αλιεία στη Χίο

Yποβρύχια αλιεία στη Χίο

warning: strtotime(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected 'Europe/Helsinki' for 'EET/2.0/no DST' instead in /var/www/vhosts/greekdivers.com/httpdocs/mag/sites/all/modules/views/handlers/views_handler_filter_date.inc on line 147.

Your rating: Κανένα Average: 4.8 (5 votes)
GD_fish1024x768.jpg

1ος Αγώνας υποβρύχιας αλιείας στη Χίο, 10 Απρίλιου 2011. Του Κώστα Προμπονα.
Στη Χίο, καταδύσεις και υποβρύχιο ψάρεμα έχουν λαμπρό παρελθόν. Καθώς οι ανατολικές ακτές της βρίθουν από λείψανα αρχαίων ναυαγίων, η Αγγλική Αρχαιολογική αποστολή, αμέσως μετά τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο, προχώρησε σε συστηματική υποθαλάσσια χαρτογράφηση και στην αρχική έρευνα δύο κλασσικών ναυαγίων στην ευρύτερη περιοχή της Κώμης. Οι ντόπιοι δύτες όμως, όπως και στην Μασσαλία, την κοιτίδα της Ευρωπαϊκής υποβρύχιας ψαροσύνης, προτιμούσαν τη σύλληψη ενός ροφού από την ανάσυρση ενός ακέραιου αμφορέα.

Οι κοσμοπολίτες Χιώτες ναυτικοί, με το χαρακτηριστικό φιλότιμο και την φιλοπατρία, ιδιότητες που χρειάζεται να επανεφεύρουμε στην Ελλάδα του παρόντος, είχαν το προνόμιο να καταδυθούν πρώτοι στους βυθούς του νησιού. Απ’ τα ποντοπόρα ταξίδια τους, όταν ξεμπάρκαραν, κουβαλούσαν στα πορτπαγκάζ των δυσεύρετων για την υπόλοιπη ελληνική ύπαιθρο αυτοκινήτων, τον εξωτικό δυτικό εξοπλισμό που περιλάμβανε από γαλλικές αρμπαλέτες μέχρι αεροσυμπιεστές για το γέμισμα της φιάλης οξυγόνου όταν ακόμα επιτρεπόταν στο ψάρεμα. Και όσοι ροφοί έβγαιναν απ’ τις φωλιές για να προϋπαντήσουν την είσοδο ενός ακόμη θηλαστικού στους υποθαλάσσιους λειμώνες, πλήρωναν με τη ζωή τους τους μήνες καταπίεσης στα κολασμένα μπάρκα. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να φανταστεί ο Δύτης που επιχειρεί ένα οδοιπορικό στα ψαροτόπια του αγώνα που θα περιγράψουμε, ότι υπήρξε εποχή που υποβρύχιος ψαράς έβγαζε στην άσημη καθότι ρηχοπατιά, Μεστούσικη παραλία της Μερικούντας, 14 ροφούς, ένα μεσημέρι του Ιουλίου του’68..

Οι Χιώτες ήταν ανέκαθεν δυνατοί παράκτιοι ψαράδες. Στο βούτος, γερά κορμιά, οξυδερκείς και βεβαίως πάνε δυο-δυο! Δεν είναι δα και «ούργιοι»! Γι’ αυτό κιόλας δεν έχει σημειωθεί πνιγμός ενήλικου Χιώτη εξαιτίας ψαριού! Όταν όμως πρωτοψάρεψα το νησί πριν 18 χρόνια, μπορούσες ενίοτε το χειμώνα, «να τους πιάσεις κοροΐδο» και να βγάλεις κάποιο καλό ψάρι διότι για τους Χιώτες sportmen εκείνη η περίοδος ήταν αφιερωμένη-ευτυχώς για τα ψάρια και για έναν ατάλαντο ξένο- στο κυνήγι της βελουδομάτας και της πέρδικας. Ο κανόνας ότι η έκφραση της ερασιτεχνικής αλιείας βρίσκει διέξοδο μόνο το Καλοκαίρι δεν ίσχυε, όμως, για ένα τρανό Μαστιχοχώρι της «βαθιάς» Χίου, τα Μεστά, που το επίνειό του, το Πασαλιμάνι, συνιστά ένα από τα πιο προστατευμένα φυσικά λιμάνια του Αρχιπελάγους. Αν για τον μαστιχοκαλλιεργητή των κοντινών Πατρικών, η ψυχαγωγία μετά το κέντος ήταν η σύλληψη της μεταναστευτικής ορνιθοπανίδας με την τεχνική των ξόβεργων και της αράς, για τους Μεστούσιους, ο ορισμός της ευδαιμονίας ήταν να πάρουν σε κάθε σχόλη τη βάρκα και να χανέψουν, να ψαρέψουν με καθετή τον κόλπο και ίσως κι απέξω, αν το επέτρεπε ο καιρός, φτάνοντας με τα κουπιά μέχρι και την ξέρα «του Ξίφακα», με τα σκαθάρια και τα φαγκρόπουλα.

Εδώ και πολλά χρόνια, ο ΣΕΑΜΧ, ο Σύλλογος Ερασιτεχνών Αλιέων Μεστών, πέρα απ’ την ξακουστή γιορτή των Ψαράδων που διοργανώνει μέσα στο Καλοκαίρι, αποτελείται από ενεργούς πολίτες που δείχνουν να γνωρίζουν τον λόγο που μένουν στις πατρογονικές εστίες, υπερασπιζόμενοι/ες μια Ελλάδα που αντιστέκεται και ήταν σε αφάνεια όταν οι υπόλοιποι ζούσαμε τον λήθαργο του νεοπλουτισμού με ξένα κόλλυβα.

«Έχω ένα όνειρο…»

Ο καιρός θα δείξει αν ένα όνειρο που είχα εμπνευστεί σε κείνους τους πρώτους χειμώνες που κολυμπούσα μόνος μου γίνει πραγματικότητα, υπάρχουν όμως τεκμηριωμένες ενδείξεις ότι έχουν αρχίσει να αλλάζουν τα πράγματα. Το όνειρό μου είναι ότι οι νέοι των νησιών επιστρέφουν στους γενέθλιους τόπους και στον ελεύθερο χρόνο τραβούν για τις κοντινές παραλίες -και τα Μεστά έχουν τις περισσότερες!- για να κολυμπήσουν κρατώντας ψαροντούφεκο. Και θαύμα! Όποτε έχω επισκεφθεί τελευταία την παραλία της Αποθήκας, την πύλη για τα μυθικά Συναγριδοτόπια της Χίου, βρίσκω εκεί τη νέα γενιά που επιτέλους-η Γλαυξ της Αθηνάς πετά το Σούρουπο τελικά- βρήκε νόημα στην αγαπημένη μας δραστηριότητα, μια γενιά σίγουρα πιο μορφωμένη και λιγότερο υλιστική που της φαίνεται ανόητη (και ίσως αδύνατη πια;) η ψυχαναγκαστική επίσκεψη στο μητροπολιτικό Άστυ για τα εθιμοτυπικά μπουζούκια του Χειμώνα. Είναι συγκινητικό πόσο πάθος υπάρχει σ’ αυτή τη νέα γενιά βουτηχτών που αισιόδοξα βλέπουν τη θάλασσα να τους δίνει το δικαίωμα σε δυο-τρεις ντουφεκιές, σαν «να προεκτείνουν τις δικές τους νεανικές δυνάμεις στο σώμα της γερασμένης παράκτιας αποχής», όπως γράφει η λαμπρή πένα του Γιάννη Βλάχου.

Αυτοί οι νέοι Μεστούσιοι ψαράδες ενορχήστρωσαν τον πετυχημένο αγώνα. Είναι από θαλασσινή γενιά. Ο ιθύνων νους, ο Παράσχος Ελευθερίου είναι γιος Λιμενικού, ο Κωσταντής Κουνάκης, με επαγγελματική άδεια, γιος τυραγνισμένου ψαρά. Ο Άρης Πιπίδης, ο Στέλιος Μουντούδης και ο Δημήτρης Κόκκινος, «φανατικοί για γράμματα» τους συνοδεύουν στα ψαρέματα.

Ο αγώνας έγινε «τον πιο σκληρό μήνα, τον Απρίλη» όπως λέει ο Άγγλος ποιητής, που μυστηριωδώς κυριολεκτεί όμως για τα νησιά του κεντρικού Αιγαίου καθώς όλοι μας διανύουμε περίοδο μετανοίας και συντριβής για το πογκρόμ δεκαετιών απέναντι στους ροφούς που πιάναμε επειδή εξάπαντος τα ψάρια έπρεπε να περάσουν απ’ την παράκτια ρηχή ζώνη για να αναπαραχθούν. Στον αγώνα δεν έπεσε δυστυχώς ντουφεκιά ούτε σε ένα ροφοειδές αν και εντοπίστηκε ένας μεγάλος στα 40 μέτρα στα βαθιά της βραχονησίδας «του ξύλου η πέτρα».

Στα ίδια μέτρα εθεάθηκε απ’ τον σπεσιαλίστα βαθύτη Δημήτρη Ζαννίκο και ένα κοπάδι συναγρίδων που δεν ξαναφάνηκαν σε δεύτερο καρτέρι. Ο Ζαννίκος βάσισε όλο τον αγώνα στη ζώνη κάτω απ’ τα 25 μέτρα και κατάφερε μόνο έναν σαργό. Απ’ τα 30 κιλά ψάρια που πιάστηκαν, τα 2/3 ήταν κεφαλόπουλα καθώς οι περισσότερες χοντρές μπάφες έχουν αποχύσει και κάνουν το ταξίδι της επιστροφής και τα υπόλοιπα σάλπες, διάφορα είδη λαπίνας και ελάχιστοι σαργοί, τα απομεινάρια μιας καταστροφικής τεχνικής του παρελθόντος, του επαίσχυντου «τραβηχτού».

Το μεγαλύτερο ψάρι ήταν ένας κέφαλος πάνω από κιλό. Η τράπεζα του αγώνα, ο πάλαι ποτέ θρυλικός Πέτασος, ήταν εκτεθειμένος στον Βοριά που από τη μέση του αγώνα έφτασε τα 5 μποφώρ.. Επιβραβεύτηκαν με τις πρώτες θέσεις πραγματικά οι έξυπνοι αθλητές που «διάβασαν σωστά» την εποχή και τα ψάρια που φιλοξενούσε ο αγώνας και «έβαλαν τα κεφάλια μέσα», από τις 8και μισή μέχρι και το τελευταίο λεπτό διεξαγωγής του αγώνα.

Πρώτοι ανακηρύχτηκαν ο Μιχάλης Λαβίδας και ο Μάρκος Λύκος. Το κατάστημα ειδών αλιείας “Captain Hook” που διατηρεί ο Μ.Λαβίδας στην πόλη της Χίου αποτελεί ένα θαυμάσιο φόρουμ συζητήσεων για το ψάρεμα και η θέση που κατέλαβε του αξίζει. Για όσους δηλώνουν ότι ΑΝ θα λάβαιναν μέρος ο τωρινός πρωταθλητής Χίου θα έβλεπε την πλάτη τους, απλώς θα αναφέρω ότι ingognito ψάρεψε την ίδια μέρα πολύ κοντά στην τράπεζα ο κορυφαίος Χιώτης δύτης, ο Γιώργης Κυριακίδης. Όταν σταμάτησα «για έλεγχο» το αυτοκίνητο του μου δήλωσε ότι «εμείς οι παλιοί έχουμε κακομάθει στα πολλά ψάρια και ότι δεν κατάφερε να ρίξει ντουφεκιά! Μόνο αχινούς και φούσκες, Κώστα μου!», χαριεντίστηκε..

Δεύτεροι με πιο βαριά ψαριά αλλά με ένα κέφαλο λιγότερο οι Σιδερής Λαγκαδούσης και Μπάμπης Ζαϊμης. Ο πρώτος, με κατάστημα εκκλησιαστικών ειδών, είναι φωτεινό παράδειγμα πως το υποβρύχιο ψάρεμα σε κάνει κυριολεκτικά άλλον άνθρωπο αφού μεταμόρφωσε αυτόν τον αγαθό γίγαντα, πλην βαριά υπέρβαρο μέχρι λίγα χρόνια πριν, σε δεινό μυώδη κυνηγό. Οι αδελφοί Δεληγεωργίου που κατέλαβαν την τρίτη θέση, μετανάστευσαν στο «βαθύ Αιγαίο» όπως και ο γράφων, θυσιάζοντας την ντόλτσεβίτα στη μεγάλη πόλη με αντάλλαγμα τη σκληρή και λιτοδίαιτη ζωή του ταγμένου υποβρύχιου κυνηγού. Ο Παναγιώτης προχώρησε στην βαθιά πολιτική απόφαση να παντρευτεί ντόπια και να μεγαλώσει τα παιδιά του στον Χιώτικο Νότο που αδυνατεί να συγκρατήσει τις νέες οικογένειες που συνεχίζουν να διαρρέουν προς τις μεγάλες πόλεις.

Ιδιαίτερη μνεία θα χρειαστεί να γίνει στον αλυτάρχη του αγώνα Ματθαίο Χαλκούση, βετεράνο ψαροντουφεκά αλλά και συνεργάτη της Mercury και υπεύθυνο «θαλασσινό» επιχειρηματία που όραμά του είναι μια επόμενη πανελλήνια πια διοργάνωση που θα επιτρέπει τη σύλληψη ενός μόνον ατόμου από κάθε είδος, μια ιδέα που συνέλαβε, μεταξύ άλλων καινοτομιών, πρώτος ο μεγάλος Ιταλός πρωταθλητής Σκαρπάτι αλλά θάφτηκε, καθώς εκείνη η εποχή, αρχές ’70, απαιτούσε «αίμα και σπέρμα»…

Είναι προς τιμή των καλών Μεστούσιων ψαροκυνηγών ότι έλαβαν μέρος μόνο συμβολικά στον αγώνα και γύρισαν πίσω νωρίς για να αναλάβουν τη δεξίωση των δεκάδων αθλητών και φίλων που τίμησαν με την παρουσία τους την αθλητική εκδήλωση!

Ας με συγχωρέσουν οι «προοδευτικοί» που τους απογοήτευσα. Στην περίοδο του μνημονίου οι Χιώτες ψαροκυνηγοί συνεχίζουν να κυνηγούν κέφαλους και σάλπες και διοργανώνουν κι από πάνω αγώνες ψαροντούφεκου και εγώ δεν γράφω τίποτα για να υποστηρίξω τα συνδικάτα για «την άδικη, τρίτη κατά σειρά, μείωση του μισθού τους» και για τη διατήρηση των κεκτημένων που ισοδυναμούν πρακτικά με επιστροφή στη δραχμή. Δεν έχω κάποια ιδιαίτερη υποχρέωση προς τις πολιτικές παρατάξεις της πατρίδας μας, για αυτό θα πω την αλήθεια όπως τη βλέπω: Η πολιτική έχει σοβαρή σχέση με το ψάρεμα. Τα ψάρια για να μην πεθαίνουν μαζικά, ατιμωτικά και σε άωρη ηλικία από δυναμίτη και νυχτομπούκαλο χρειάζονται προστασία. Αυτή προϋποθέτει με τη σειρά της ενεργούς πολίτες αλλά και ελεγκτικούς μηχανισμούς που δεν έχουν ξεδοντιαστεί από τη διαφθορά και την έλλειψη βενζίνης στα περιπολικά του Λιμενικού. Για την τελευταία, απλώς οφείλουμε να πληρώνουμε τους φόρους μας, τόσο απλό!

Οι περισσότεροι υποβρύχιοι ψαράδες είμαστε μοναχικοί και πολλάκις εξαπατημένοι, και ίσως το ένα να έχει σχέση με τ’ άλλο. Αλλά δεν είμαι και πολύ σίγουρος για αυτή τη φιλοσοφία πια. Όπως έλεγε και ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ στο τέλος της ταινίας «Η σειρήνα της Μαρτινίκας», «ένας άνδρας μόνος του δεν έχει καμιά γαμημένη ελπίδα» Για αυτό χρειαζόμαστε την ηχηρή φωνή των νεαρών μεστούσιων ψαροκυνηγών του ΣΕΑΜΧ. Με πείθουν ότι δεν έχω ακολουθήσει λάθος θεούς. Είναι της μόδας ο σκεπτικισμός για το άσκοπο σκότωμα ζώων, ελαφρά τη καρδία, αθώα, με τους όρους ενός αθλητικού κώδικα και την εγκάρδια υγεία του δίκαιου ανταγωνισμού. Όμως, ο δημοκρατικός Δήμος, ο κοινός νους δείχνει να αποδέχεται μια ενασχόληση με τον άσκοπο θάνατο θαλάσσιων όντων, όπως κάνουμε στους αγώνες, αν υπάρχει μια ειλικρινής αποδοχή του παράλογου της ζωής.

Δεν θα αρχίσω να κάνω κήρυγμα για το πόσο ωραία ήταν όλα. Οι τεράστιες απλουστεύσεις του αγαπημένου μας σπορ κρύβουν μια ουσιαστική ανησυχία, ίσως καλύτερα προσωποποιημένη στην εικόνα ενός βραχωμένου ροφού, που έχει γίνει «σκαντζόχοιρος» απ’ τις βέργες. Ο ροφός ήταν πάντα ο κακός αλλά ακόμα και ο κακός δεν πρέπει να υποφέρει τόσο πολύ. Οι σύγχρονοι ψαράδες, για τους οποίους οι νύξεις θανάτου δεν απέχουν πολύ, αφού οι περισσότεροι έχουμε εμπλακεί σε επικίνδυνο περιστατικό, προσπαθούμε να υπερβούμε τον θάνατο, χορηγώντας τον «μια και καλή». Απ’ την άλλη, παλεύουμε να τιθασεύσουμε τον δαίμονα που μας σπρώχνει να καμακώνουμε όποιο ψάρι συναντάμε μπροστά μας, ουσιαστικά η εμμονή συνεχούς απόδειξης ενός ανδρισμού που χλευάζεται από μια metrosexual νεωτερικότητα.

Κώστας Προμπονάς, Χίος

Γκάλλερυ: 
Greekdivers magazino
Greekdivers magazino
Greekdivers magazino
Greekdivers magazino
Greekdivers magazino
Greekdivers magazino

Στην τύχη...

thermaikos300map.jpg
falaino-karxarias.jpg
samos_b.jpg
limeniko_1.JPG
limeniko_2.JPG
picasso2010.jpg
dive-excavation.jpg
archipelagos.jpg
faros.jpeg
apneamania.jpg
peeaps_poseidon_logo.png
taiji-dolphin-hunt_10277_600x450.jpg
fishdb-rofos.gif

Πλοήγηση βιβλίου

neverdivealone.jpg
gd-manifesto.jpg
gd-10logos.jpg
proedriko373.jpg