Ενα ψάρι που το έλεγαν Πελαγία

Η Πελαγία είναι ένα ψάρι που έχει ζήσει δραματικές στιγμές. Εξαιτίας της υπεραλίευσης, έχει δει να χάνονται τα τρία τέταρτα των συγγενών και φίλων της. Πριν από ένα μήνα, απελπισμένη χαιρέτησε τους κολλητούς της μπακαλιάρους, τόνους, κοκκινόψαρα και ξεκίνησε ένα μεγάλο ταξίδι.

Κολυμπώντας νυχθημερόν, πέρασε πολλές χώρες. Κατέληξε στην Ελλάδα, όπου βγήκε από τη θάλασσα. Αποφασισμένη για όλα, έψαξε για την Greenpeace -γνώριζε από παλιά τη μεγάλη προσπάθεια που κάνει για την προστασία της θαλάσσιας ζωής. Αποφάσισαν να συνεργαστούν.

Εδώ και λίγες εβδομάδες, η Πελαγία κατέληξε να σπάσει το στερεότυπο «σιγήν ιχθύος» και να μιλήσει, να ενημερώσει τους ανθρώπους για τους κινδύνους που απειλούν με εξαφάνιση τα ψάρια. Επισκέπτεται σουπερμάρκετ και προσπαθεί να πείσει τους υπεύθυνους να μη γεμίζουν τα ράφια ή τα ψυγεία με είδη ψαριών που κινδυνεύουν.

Η ημέρα της αρχίζει ξημέρωμα. «Τρέχει» σε αγορές, σε αλυσίδες τροφίμων. Το βράδυ γυρνάει στη θάλασσα να γαληνέψει. Την προλάβαμε πριν πιάσει «δουλειά». Αμέσως δέχθηκε να μας δώσει «συνέντευξη» για να στηρίξουμε -όπως μας είπε- τις ελπίδες της.

* Πελαγία, πιστεύεις ότι οι άνθρωποι μπορούν να βοηθήσουν;

-Η επιβίωση του πλανήτη είναι χρεωμένη στους ανθρώπους. Εμείς τα ψάρια εξαρτιόμαστε εξ ολοκλήρου από τους καταναλωτές!

* Μίλησέ μας για την κόκκινη λίστα...

-Κόκκινη ονόμασε η Greenpeace τη λίστα όπου παρατίθενται τα ψάρια που κινδυνεύει η ζωή τους. Δυστυχώς όλα είναι φιλαράκια μου: Τόνοι, ξιφίες, γλώσσες, κοκκινόψαρα, σολομοί, γαρίδες, μπακαλιάροι, γαλέοι. Κινδυνεύουμε από την υπεραλίευση, από τις μεθόδους αλιείας, που εφαρμόζονται καταστρέφοντας τα θαλάσσια οικοσυστήματα και σκοτώνοντας πολλά αθώα ζώα όπως χελώνες, δελφίνια, φώκιες. Οι τράτες βυθού ξεριζώνουν την υποθαλάσσια βλάστηση, και έτσι τα κοράλλια κάνουν εκατοντάδες χρόνια να σχηματιστούν.

* Τι πρέπει να κάνουμε για να σας σώσουμε;

-Το πρώτο βήμα που μπορείτε να κάνετε ως καταναλωτές είναι να υπογράψετε την έκκλησή μου προς τα σουπερμάρκετ. Να σταματήσουν να πουλούν ψάρια τα οποία έχουν πιαστεί με τρόπους που καταστρέφουν το περιβάλλον και βάζουν σε κίνδυνο το μέλλον μας. Εσείς οι άνθρωποι, για να μην πείτε το... ψάρι ψαράκι, πρέπει να δημιουργήσετε ένα παγκόσμιο δίκτυο θαλάσσιων καταφυγίων, που θα καλύπτει το 40% της θαλάσσιας έκτασης. Οι περιοχές αυτές πρέπει να είναι απόλυτης προστασίας για να μπορούμε τα ψάρια να γονιμοποιηθούμε και να αυξηθούμε. Για να διασφαλιστεί το υπόλοιπο 60% του θαλάσσιου πλούτου στους ωκεανούς, η εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων πρέπει να είναι βιώσιμη.

* Στους Ελληνες αρέσει πολύ ο μπακαλιάρος. Πρέπει δηλαδή να σταματήσουμε να τον τρώμε;

-Εχω γυρίσει πολλές χώρες πριν έρθω εδώ και έμαθα τις διατροφικές προτιμήσεις των λαών. Ξέρω ότι καταναλώνετε μπακαλιάρο, γαρίδα, κουτσομούρα, χταπόδι, γάμπαρη, καραβίδα. Δεν φτάνει που τα ψαρεύετε συνεχώς, δεν σέβεστε ούτε τους γόνους τους. Τα μικρά δηλαδή ψαράκια, που δεν έχουν προλάβει να μεγαλώσουν και να φτάσουν στο στάδιο της αναπαραγωγής. Προτείνω να αποφεύγετε τα ψάρια που περιλαμβάνει η κόκκινη λίστα, μέχρι οι αλυσίδες τροφίμων να αλλάξουν πολιτική. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να τρώτε γόνο. Γνωρίζεις ότι η εξαφάνιση του μπακαλιάρου το 1992 στο Νιουφάουντλαντ του Καναδά οδήγησε 40.000 ανθρώπους στην ανεργία;»

* Δώσε μας κάποιες οδηγίες...

-Ακούστε την Greenpeace που ζητάει τη δημιουργία θαλάσσιων καταφυγίων στον Κορινθιακό κόλπο και τις βόρειες Κυκλάδες. Εφαρμόστε επιτέλους τη νομοθεσία να σταματήσει να ψαρεύεται ο γόνος.

* Οι υδατοκαλλιέργειες μήπως είναι μια λύση;

-Οχι, γιατί επιβαρύνουν τις θάλασσες με οργανικά απόβλητα και τοξικές ουσίες. Για να καλυφθούν οι ανάγκες για ιχθυοαποθέματα, αυξάνεται συνεχώς η αλιεία άγριων ψαριών για ιχθυοτροφή. Για την παραγωγή ενός τόνου σολομού υδατοκαλλιέργειας χρειάζονται 2,7 με 3,5 τόνοι άγριων ψαριών για ιχθυοτροφή. Συχνά, "ανήλικα" ψάρια τα πιάνουν ζωντανά, τον ερυθρό τόνο τον βάζουν σε κλουβιά, τον ταΐζουν, τον παχαίνουν και έπειτα τον μοσχοπουλάνε.

* Τι ζητάτε από τα σουπερμάρκετ;

-Ζητάμε να προχωρήσουν στη θέσπιση πολιτικής που να εξασφαλίζει ότι τα ψάρια που προμηθεύονται έχουν αλιευθεί με βιώσιμο τρόπο, ο οποίος δεν βάζει σε κίνδυνο τη θαλάσσια ζωή, ξεκινώντας από την άμεση απόσυρση των ειδών που περιλαμβάνονται στην κόκκινη λίστα της Greenpeace. Εάν επισκεφθείς σουπερμάρκετ στην Αγγλία, στη Γερμανία, στην Ισπανία, θα διαπιστώσεις ότι ακόμη και οι κονσέρβες είναι από ψάρια που δεν κινδυνεύουν από εξαφάνιση.

* Σε σχέση με τις άλλες χώρες, ελπίζεις να «υπακούσουν» στις προτροπές σας οι υπεύθυνοι των σουπερμάρκετ;

-Ολες αυτές τις ημέρες έχω μιλήσει με πολύ κόσμο. Οι Ελληνες έχουν μια ιδιαίτερη σχέση με τη θάλασσα. Είναι μέρος της ζωής τους, η ανταπόκριση είναι πολύ μεγάλη και όσο μεγαλύτερη γίνεται τόσο αυξάνεται και η πίεση που ασκούμε στα σουπερμάρκετ. Οι καταναλωτές έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν τι βάζουν στο πιάτο τους και έχουν τη δύναμη να δράσουν και να αλλάξουν τις πολιτικές των εταιρειών.

* Κλείνοντας την «συνέντευξή» μας, τι θα ήθελες να πεις στους αναγνώστες της «Κ.Ε.»;

-Η θάλασσα σας αγκαλιάζει από παντού, σας αγαπά. Αγαπήστε την το ίδιο. Διαφορετικά δεν θα μείνει ούτε λέπι και τα μόνο θαλασσινά που θα καταναλώνετε -λυπάμαι που το λέω- θα είναι οι τσούχτρες.