You are hereΤα ψάρια της Μεσογείου / Μια κατάδυση στον κόσμο των ψαριών

Μια κατάδυση στον κόσμο των ψαριών

warning: strtotime(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected 'Europe/Helsinki' for 'EET/2.0/no DST' instead in /var/www/vhosts/greekdivers.com/httpdocs/mag/sites/all/modules/views/handlers/views_handler_filter_date.inc on line 147.

manta1.jpg

Ο άνθρωπος έχει τρόπους να επικοινωνεί, να αντιλαμβάνεται το χώρο του, να προσανατολίζεται. Αυτοί οι τρόποι ονομάζονται αλλιώς αισθήσεις. Αισθήσεις διαθέτουν όλα τα ζώα, συμπεριλαμβανομένων και των ψαριών. Όπως και ο άνθρωπος έτσι και τα ψάρια διαθέτουν ένα οπλοστάσιο αισθήσεων και συμπεριφορών που τα βοηθά να μπορούν να ανταπεξέρχονται στο περιβάλλον της θάλασσας ή του γλυκού νερού, σχεδόν σε όλες τις δυνατές συνθήκες.

Γι’ αυτό θα συναντήσουμε ψάρια από τον ισημερινό μέχρι και κάτω από τους τεράστιους όγκους των παγετώνων στους πόλους, καθώς και από την επιφάνεια της θάλασσας μέχρι και πιο βαθιά από 6000 μέτρα. Έτσι λοιπόν μπορούμε να διακρίνουμε στα ψάρια όλες σχεδόν τις «χερσαίες» αισθήσεις, καθώς και μια σειρά άλλων προσαρμογών που τελικά συμπληρώνουν τους τρόπους που αντιλαμβάνονται την όποια αλλαγή συμβαίνει στο περιβάλλον τους.

Κεντρικό Νευρικό Σύστημα

Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα είναι η βάση για όλες αυτές τις λειτουργίες, και αποτελείται από τον εγκέφαλο ο οποίος προστατεύεται από οστέινο ή χόνδρινο κρανίο και από το νωτιαίο μυελό, ο οποίος διατρέχει το εσωτερικό της σπονδυλικής στήλης. Στη συνέχεια, μεγάλος αριθμός νεύρων συνδέουν το Κ.Ν.Σ. με τα διάφορα όργανα του σώματος και με αισθητήρια όργανα που δέχονται πληροφορίες από το περιβάλλον.

Όραση

Η όραση των ψαριών είναι κυρίαρχη αίσθηση. Το μεγαλύτερο ποσοστό των θαλάσσιων ψαριών ζουν μέχρι τα 200 μέτρα βάθος, δηλαδή μέχρι εκεί που η ποσότητα του φωτός είναι αρκετή για να μπορεί να γίνει η φωτοσύνθεση από τα θαλάσσια φυτά και φύκη. Πολλά είδη από τα ψάρια που γνωρίζουμε βασίζονται στην όραση για την πρόσληψη της τροφής τους, για την αποφυγή θηρευτών ή την αναγνώριση ατόμων του ίδιου είδους. Σημαντικά σημεία που πρέπει να αναφερθούν είναι πως η όραση πολλών ψαριών είναι έγχρωμη, ενώ αρκετών δεν είναι μόνο πλευρική, αλλά καλύπτει ένα πολύ μεγάλο εύρος πεδίου από μπροστά μέχρι και σχεδόν πίσω από το ψάρι, όπως η όραση του ροφού.

Όσφρηση

Επόμενη και πολύ σημαντική αίσθηση είναι αυτή της όσφρησης. Ειδικά αισθητήρια κύτταρα βρίσκονται στους οσφρητικούς σάκους σε κάθε πλευρά του κεφαλιού και κάθε σάκος ανοίγεται στο εξωτερικό περιβάλλον με ένα ή δύο ανοίγματα που ονομάζονται ρώθωνες. Χρησιμοποιείται από τα ψάρια για τους ίδιους λόγους σχεδόν όπως και η όραση, δηλαδή για τον εντοπισμό τροφής, συντρόφων και θηρευτών, καθώς και για να εντοπίζουν το δρόμο για να πάνε κάπου. Παράδειγμα ο σολομός ο οποίος όταν μεταναστεύει από τη θάλασσα στα γλυκά νερά για να γεννήσει, χρησιμοποιεί την όσφρησή του για να εντοπίσει το ακριβές σημείο γέννησής του πάνω στο ποτάμι, όπου εκεί θα αναπαραχθεί για πρώτη και μάλλον τελευταία φορά στη ζωή του. Επίσης η αίσθηση της όσφρησης είναι πάρα πολύ καλά αναπτυγμένη στους καρχαρίες.

Γεύση

Ακολουθεί η αίσθηση της γεύσης που είναι παρόμοια με την όσφρηση στα ψάρια, αλλά δεν είναι τόσο πολύ αναπτυγμένη όπως οι προηγούμενες δύο αισθήσεις. Παρ’ όλα αυτά γευστικοί κάλυκες εντοπίζονται στο στόμα, στα χείλη, στα πτερύγια και στο δέρμα καθώς και πάνω στα μουστάκια και χρησιμεύουν στην εύρεση της τροφής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το μπαρμπούνι το οποίο σκαλίζει το υπόστρωμα με τα μουστάκια του ψάχνοντας να βρει την τροφή του.

Ακοή

Η αίσθηση της ακοής είναι εξίσου καλά ανεπτυγμένη στα ψάρια. Εκτός από την αντίληψη του ήχου, το εσωτερικό αυτί των ψαριών λειτουργεί για τον προσανατολισμό ή την ισορροπία στο χώρο των τριών διαστάσεων, δίνοντάς του την αίσθηση της κατεύθυνσης προς την οποία ενεργεί η βαρύτητα, ακόμα και όταν βρίσκεται σε πελαγικό περιβάλλον χωρίς φωτισμό. Στο εσωτερικό αυτί βρίσκονται αισθητήρια κύτταρα κατανεμημένα σε κανάλια με υγρό, καθώς και οι ωτόλιθοι οι οποίοι παίζουν το ρόλο τυμπάνου. Επίσης είναι γνωστό πως σε πολλά ψάρια χρησιμοποιείται η νηκτική κύστη για την ενίσχυση του ήχου όπως σε αντιπροσώπους της οικογένειας Sparidae (τσιπούρα, συναγρίδα, σαργός κλπ) ή όπως στο σηκιό.

Πλευρική Γραμμή

Στα ψάρια υπάρχει ένα πολύ αξιόλογο όργανο, του οποίου η λειτουργία είναι πολύ σημαντική για την επιβίωσή τους. Ονομάζεται πλευρική γραμμή και η δομή της είναι σχετικά απλή. Πρόκειται για ένα σύνολο καναλιών που επικοινωνούν με το περιβάλλον, τα οποία διατρέχουν κατά μήκος το σώμα του ψαριού και από τις δύο του μεριές και περιέχουν αισθητήρια κύτταρα ευαίσθητα στις κυμάνσεις που δημιουργούνται στα μόρια του νερού τα οποία ονομάζονται νευρομαστοί. Το σύστημα της πλευρικής γραμμής αντιλαμβάνεται κυμάνσεις που προκαλούνται από την κολύμβηση άλλων ζώων, καθώς επίσης και μετακινήσεις του νερού που προκαλούνται από ηχητικά κύματα. Επιτρέπει έτσι στα ψάρια να αποφεύγουν εμπόδια, να προσανατολίζονται στα ρεύματα, να κρατούν τη θέση τους σε ένα κοπάδι καθώς και να αντιλαμβάνονται θηράματα ή θηρευτές χωρίς να έχει προηγηθεί οπτική επαφή. Σε πάρα πολλά είδη, η πλευρική γραμμή διακρίνεται με γυμνό μάτι όπως στο μαγιάτικο, στη συναγρίδα, στο σαργό και στη σφυρίδα.

Τέλος σε κάποια ψάρια όπως οι καρχαρίες, υπάρχουν ειδικοί υποδοχείς ακριβώς κάτω από το δέρμα τους που αντιλαμβάνονται το ηλεκτρικό ρεύμα βιολογικής προέλευσης, όπως η εκπόλωση ή η επαναπόλωση μυϊκών κυττάρων που σαν αποτέλεσμα έχουν την κίνηση ενός μυός.

 

Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά αποτελούν τις αισθήσεις των ψαριών και καθορίζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τον τρόπο ζωής τους. Σαν αποτέλεσμα έχουμε μια πολύ μεγάλη γκάμα συμπεριφορών των ψαριών, οι οποίες είναι βασικής σημασίας για την ανεύρεση τροφής, καταφυγίου και την αποφυγή εχθρών. Επίσης παρουσιάζουν μια εκπληκτική ποικιλία συμπεριφορών σχετικών με την ερωτοτροπία και την αναπαραγωγή. Πιο αναλυτικά έχουμε:

Χωροκρατικότητα: Πολλά είδη ψαριών συνηθίζουν να δημιουργούν επικράτειες, δηλαδή χώρους διαμονής που τους υπερασπίζονται ενάντια σε εισβολείς. Αυτό γίνεται συνήθως γιατί αυτές οι περιοχές χρησιμοποιούνται για τροφοληψία, ανάπαυση ή για καταφύγιο, ενώ κάποιες φορές χρησιμοποιούνται για την αναπαραγωγή τους. Τέτοιου είδους συμπεριφορές παρατηρούνται πιο έντονα σε συνωστισμένα περιβάλλοντα όπως οι κοραλλιογενείς ύφαλοι που οι πόροι μπορεί να βρίσκονται σε περιορισμένη επάρκεια. Έτσι παρουσιάζονται ποικίλες επιθετικές συμπεριφορές. Σπάνια θα υπάρξει πραγματική μάχη καθ’ ότι τα ψάρια δεν παίρνουν το ρίσκο να τραυματιστούν, οπότε προτιμούνται τακτικές όπως η εξαπάτηση ή ο εκφοβισμός του αντιπάλου. Ανυψωμένα πτερύγια, ανοιχτό στόμα ή πολύ γρήγορες κινήσεις με κατεύθυνση το σώμα ή την ουρά του αντιπάλου αποτελούν κάποιες από αυτές τις συμπεριφορές. Κάποιες φορές χρησιμοποιείται και η παραγωγή ήχου από τους ωτόλιθους, από τη νηκτική κύστη, ή με διαφορετικούς τρόπους. Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα χωροκρατικότητας αποτελεί ο ροφός, ενώ ο μεγάλος ροφός (αρσενικός) δεν δέχεται κανένα άλλο αρσενικό στην περιοχή του.

Κοπάδιασμα: Πολλά είδη ψαριών σχηματίζουν οριοθετημένες ομάδες ή αλλιώς κοπάδια. Κάποια είδη συνηθίζουν να κινούνται σε κοπάδια για όλη τους τη ζωή όπως οι ρέγγες, οι σαρδέλες και οι κέφαλοι, ενώ κάποια άλλα μόνο όσο είναι ακόμη σε μικρή ηλικία ή κατά διαστήματα για την τροφοληψία τους. Πρακτικά, τα κοπάδια λειτουργούν ως πολύ καλά συντονισμένες μονάδες. Έτσι κάθε ένα από τα ψάρια τείνει να κρατάει μια σταθερή απόσταση από τα άλλα του κοπαδιού, καθώς το κοπάδι στρίβει, σταματάει και ξεκινάει σε ένα πολύ συντονισμένο σύνολο κινήσεων. Πρωταρχικό ρόλο παίζει η αίσθηση της όρασης, ώστε να κρατιέται η θέση σε ένα κοπάδι. Παρ’ όλα αυτά, μελέτες έχουν δείξει πως ακόμα και τυφλά ψάρια, μπορούν να κρατούν τη θέση τους, χάρη στην αντίληψη που τους προσφέρει η πλευρική τους γραμμή ή ακόμα και από τους ήχους που εκπέμπονται από τα ίδια ή από το υπόλοιπο κοπάδι με σκοπό τον αλληλοεντοπισμό. Ένα κοπάδι μπορεί να διασπαστεί μόνο κατά τη διάρκεια της τροφοληψίας ή εφόσον το διασπάσουν θηρευτές. Αν και σαφής εξήγηση γιατί κοπαδιάζουν τα ψάρια δεν υπάρχει, εντούτοις υπάρχουν κάποια πλεονεκτήματα όταν συμβαίνει αυτό. Το κοπάδιασμα προσφέρει προστασία από τους θηρευτές, καθώς μπορεί οι τελευταίοι να σαστίσουν βλέποντας μια τόσο μεγάλη μάζα ψαριών να τους κυκλώνει ή να σπάει σε μικρότερες ομάδες, αδυνατώντας έτσι να επιλέξουν στόχο μέσα από ένα μετακινούμενο σύννεφο ψαριών που ξεπετάγονται προς όλες τις κατευθύνσεις. Απ’ την άλλη, το να κοπαδιάζουν οι θηρευτές, κάνει τις επιθέσεις τους πιο αποτελεσματικές από το να επιτίθονταν σε μεμονωμένα ψάρια. Τέλος, να σημειωθεί ότι το κοπάδιασμα αυξάνει τις πιθανότητες επιβίωσης των μελών του. Όσο πιο μεγάλο είναι ένα κοπάδι τόσο πιο πολλές πιθανότητες επιβίωσης έχει το κάθε άτομό του ξεχωριστά.

Μεταναστεύσεις: Άλλο ένα εντυπωσιακό είδος συμπεριφοράς των ψαριών είναι η μετανάστευση, δηλαδή οι τακτικές μαζικές μετακινήσεις από μια περιοχή σε μια άλλη – μια φορά την ημέρα, μια φορά το χρόνο ή μια φορά σε όλη τους τη ζωή. Κάποιοι λόγοι μετανάστευσης είναι η αναζήτηση τροφής (π.χ. τόνοι) και η αναπαραγωγή. Μεταναστεύσεις γίνονται επίσης και από αλμυρό σε γλυκό νερό, καθώς και το αντίστροφο. Τα ψάρια που μεταναστεύουν από τη θάλασσα στα γλυκά νερά ονομάζονται ανάδρομα ψάρια, όπως λόγου χάριν οι σολομοί που «ανεβαίνουν» τα ποτάμια για να γεννήσουν. Τα κατάδρομα ψάρια χαρακτηρίζονται από ένα μεταναστευτικό πρότυπο ακριβώς αντίθετο από του σολομού. Τέτοια ψάρια είναι τα χέλια του γένους Anguilla, που εγκαταλείπουν τα γλυκά νερά για να πάνε στη θάλασσα και να γεννήσουν.

Αναπαραγωγή & αναπαραγωγική συμπεριφορά: Η χρονική περίοδος αναπαραγωγής δεν είναι η ίδια για όλα τα ψάρια. Ακόμα και στη Μεσόγειο υπάρχουν πάρα πολλά είδη που αναπαράγονται σε διαφορετικές περιόδους. Η αναπαραγωγή των ψαριών επηρεάζεται πιο πολύ από τη φωτοπερίοδο, δηλαδή από τη διάρκεια ημέρας και νύχτας, κατά τις εποχές του χρόνου. Έτσι μπορούμε να βρούμε είδη που αναπαράγονται το καλοκαίρι που η διάρκεια της ημέρας είναι σαφώς πιο μεγάλη από της νύχτας όπως τα μαύρα ψάρια, το χειμώνα που η μέρα είναι μικρότερη όπως τα λαβράκια, ή την άνοιξη όπως οι συναγρίδες και οι σαργοί κ.ο.κ. (Τα ψάρια δεν αναπαράγονται μόνο το Μάιο, το μήνα της απαγόρευσης). Επίσης κάποιοι άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν τη διαδικασία της αναπαραγωγής είναι η θερμοκρασία του νερού καθώς και η αλατότητα.
Από είδος σε είδος ποικίλει η συμπεριφορά που θα συναντήσουμε πριν και κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγής. Πρέπει αρχικά να βρεθούν πιθανοί σύντροφοι μαζί τον κατάλληλο χρόνο για να μπορέσουν να ζευγαρώσουν. Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, κάποια είδη μεταναστεύουν για να αναπαραχθούν. Έχει διαπιστωθεί πως υπάρχουν πολλά διαφορετικά πρότυπα συμπεριφοράς κατά την εποχή της αναπαραγωγής. Συνήθως τα αρσενικά, αλλά και τα θηλυκά κάνουν επιδείξεις ετοιμότητας ζευγαρώματος, όπως «χοροί», ειδικές στάσεις που επιδεικνύουν τους χρωματισμούς τους, έντονη κολύμβηση με το σώμα αναποδογυρισμένο, σκουντήματα μεταξύ τους, παραγωγή κάποιων ήχων όπως οι σηκιοί κ.α. Όλες αυτές οι συμπεριφορές καλούνται ερωτοτροπία και σκοπό έχουν την προσέλκυση συντρόφου. Μετά την ερωτοτροπία ακολουθεί το ζευγάρωμα, δηλαδή η απελευθέρωση γαμετών του αρσενικού και του θηλυκού, η οποία γίνεται με ποικίλους τρόπους. Η ωοτοκία είναι η πιο κοινή μεταξύ των οστεϊχθύων, δηλαδή η απόθεση των μη γονιμοποιημένων ωαρίων στο βυθό ή στην ανοιχτή θάλασσα. Αμέσως μετά το/τα αρσενικό/ά ραντίζουν με σπέρμα τα ωάρια για να τα γονιμοποιήσουν. Κάποια ψάρια μένουν και προσέχουν τα αυγά τους μέχρι να εκκολαφτούν, αλλά αυτές οι περιπτώσεις αποτελούν την εξαίρεση.

Χρωματισμός: Πολλά από τα μεσογειακά ψάρια φέρουν φωτοφόρα κύτταρα. Αυτά τα κύτταρα τους δίνουν τη δυνατότητα να μπορούν να αλλάζουν το χρώμα τους, σύμφωνα με τις ανάγκες τους. Έτσι μπορούμε να διακρίνουμε: α) προειδοποιητικούς χρωματισμούς για ψάρια που μπορεί να είναι επικίνδυνα και να έχουν δηλητήριο (δράκαινες, σκορπιοί) β) κρυπτικούς χρωματισμούς που βοηθούν το ψάρι να μην ξεχωρίζει εύκολα στο περιβάλλον του, όπως η γλώσσα και γ) χασματικούς χρωματισμούς, δηλαδή χρώματα και γραμμές που «σπάνε» το περίγραμμα του ψαριού και κάνουν ασαφές το σχήμα του.
Υπάρχει επίσης και το χρωματικό πρότυπο της αντισκίασης, το οποίο χρησιμοποιείται από ψάρια των ανοιχτών νερών (τόνοι, μαγιάτικα, σκουμπριά, σαρδέλες, κλπ) και από πολλά ακόμα των αβαθών νερών. Σύμφωνα με αυτό το πρότυπο, η ράχη του ψαριού είναι σκουρόχρωμη ενώ η κοιλία του είναι χρώματος ασημί ή λευκό. Αυτό βοηθά γιατί όταν κάποιος θηρευτής κοιτά από την επιφάνεια δεν μπορεί να διακρίνει το ψάρι λόγω του σκούρου φόντου ή όταν ο θηρευτής είναι πιο βαθιά από τη λεία του η ανοιχτόχρωμη κοιλιακή επιφάνεια προσομοιάζει με το ζωηρό φως που έρχεται από την επιφάνεια και έτσι δεν φαίνεται. Τέλος τα ψάρια αλλάζουν τα χρώματά τους όταν πρόκειται να επιτεθούν ή να τραφούν, όταν είναι περίεργα ή ακόμα και ανάλογα τη διάθεσή τους, την αναπαραγωγική τους φάση και το περιβάλλον στο οποίο ζουν. Κάποια παραδείγματα είναι οι κάθετες μωβ-μπλε ρίγες που δημιουργούνται στις συναγρίδες ή οι κάθετες σκούρες περιοχές που σχηματίζονται στο σώμα της τσιπούρας ή της συναγρίδας όταν τα ψάρια είναι νευρικά. Επίσης οι νεόφερτες μεγάλες στήρες από τα βαθιά έχουν λίγο διαφορετικό χρωματισμό από αυτές της πιο ρηχής ζώνης.

Ο ψαροτουφεκάς καλείται λοιπόν να καταφέρει να ξεγελάσει και να ξεπεράσει όλες αυτές τις άμυνες των ψαριών ώστε να τα συλλάβει. Δυστυχώς (ή ευτυχώς) τα ψάρια δεν είναι χαζά και είναι και πολύ καχύποπτα. Όσο μεγαλώνουν τόσο πιο καχύποπτα γίνονται, κι αυτό οφείλεται στη συσσώρευση εμπειριών με τα χρόνια. Μπορεί να μην έχουν δει τον ψαροκυνηγό ο οποίος βρίσκεται στην επιφάνεια, μπορεί όμως να τον έχουν ακούσει ή να τον έχουν αντιληφθεί με την πλευρική τους γραμμή. Σαν άμεσο αποτέλεσμα έχουμε την έντονη νευρικότητα των ψαριών αυτών, ή την απομάκρυνσή τους από το σημείο. Γι αυτό λέμε πως πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τους ήχους που παράγονται από τον εξοπλισμό μας, όπως το άσκοπο χτύπημα των πτερυγίων στη επιφάνεια, και άλλους, που παράγονται καθώς καταδυόμαστε. Επίσης πρέπει να αποφεύγονται νευρικές και απότομες κινήσεις, γιατί γίνονται αντιληπτές μέσω της πλευρικής γραμμής των ψαριών.

Αυτό που μετράει πιο πολύ για τη σύλληψη ενός θηράματος είναι η εμπειρία σ’ αυτό το θήραμα που έχουμε σαν κυνηγοί. Τα ψάρια πλέον δεν είναι ήρεμα και ακυνήγητα, αντίθετα είναι τόσο πολύ κυνηγημένα που από τη στιγμή που θα αντιληφθούν ψαροτουφεκά θα σπεύσουν να εξαφανιστούν. Υπάρχει η άποψη ότι έχει περάσει στα γονίδια των ψαριών να φυλάγονται από τον ψαροτουφεκά και να αναγνωρίζουν κατευθείαν τον κίνδυνο. Αυτό δεν ισχύει. Για να γίνει κάτι τέτοιο απαιτούνται χιλιάδες χρόνια, να περάσει δηλαδή μια πληροφορία του περιβάλλοντος στα γονίδια. Απλά τα ψάρια δέχονται τέτοια αλιευτική πίεση από τους ψαροκυνηγούς που πλέον τους έχουν μάθει και τους έχουν συνδυάσει με το «θάνατο». Τόσο απλά είναι τα πράγματα, δυστυχώς για μας. Είμαστε πολλοί είναι η αλήθεια, αλλά δεν είναι αυτός ο λόγος της τραγικής μείωσης των αλιευμάτων στην εποχή μας. Ακόμα όμως και εμείς έχουμε βάλει ένα λιθαράκι, ώστε να βρισκόμαστε σε αυτήν την κατάσταση, έλλειψης κάποιων ψαριών. Εμείς σαν ψαροκυνηγοί παραδείγματος χάριν, έχουμε μερίδιο ευθύνης στην μικρή παρουσία ή απουσία του ροφού στη ρηχή ζώνη. Το ψάρι ενοχλήθηκε τόσο πολύ που τελικά μετακόμισε στη βαθιά αποχή ή και ακόμα βαθύτερα. Γνωρίζουμε επίσης πως ένας ροφός σε μια περιοχή, μπορεί να αποτελέσει πόλο έλξης για πολλά άλλα είδη, και έτσι να αναπτύσσεται σιγά σιγά μια βιοκοινότητα γύρω του. Δεν είναι βέβαια μόνο ο ροφός που έχει επηρεαστεί από τη δράση μας, αλλά και πολλά ακόμα είδη ψαριών, όπως οι στήρες, οι σαργοί, οι συναγρίδες και άλλα ακόμα.

Ένα γενικότερο συμπέρασμα που βγαίνει από το σύνολο του κειμένου είναι πως τα ψάρια έχουν τρόπους να μας αντιλαμβάνονται και να μας αποφεύγουν, όσο κι αν εμείς προσπαθούμε για το αντίθετο. Βέβαια προσπαθούμε τόσες πολλές φορές που πλέον τα ψάρια δεν μπορούν να ξεχάσουν ποιος είναι ο ήχος της πεδιλιάς στην επιφάνεια ή ο ήχος της εκτόνωσης του ψαροτούφεκου κατά τη βολή. Καθώς και δεν μπορούν να αντιληφθούν την παρουσία του ψαροκυνηγού παρά μόνο ως κίνδυνο. Ίσως στο μέλλον να είναι καλύτερα τα πράγματα, αν χρησιμοποιηθούν ουσιαστικά μέτρα (όπως η εφαρμογή της νομοθεσίας) για τη διαχείριση των παράκτιων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Αφού έχουμε τη δυνατότητα ακόμα να ψαρεύουμε και να πιάνουμε ψάρια, ας είμαστε συνετοί ως προς αυτό, ας συλλαμβάνουμε μόνο αυτό που μας χρειάζεται και ας αφήνουμε όλα τα υπόλοιπα στην ησυχία τους.

Κάποιες γενικές πληροφορίες
Υπάρχουν περίπου 26000 είδη ψαριών και κάθε χρόνο αναγνωρίζονται σχεδόν 200 νέα είδη. Στους κύκλους των επιστημόνων πιστεύεται πως θα ξεπεραστεί ο αριθμός των 30000 αναγνωρισμένων ειδών. Παρ’ όλο που το 70% της Γης καλύπτεται από θάλασσα και μόνο το 1% από γλυκά νερά (ποτάμια, λίμνες), το 58% των ειδών είναι θαλάσσια, το 41% είναι γλυκών υδάτων, ενώ το 1% είναι ανάδρομα ή κατάδρομα ψάρια.
Τα θαλάσσια ψάρια χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Έτσι έχουμε πρώτα τα άγναθα (χωρίς σαγόνια) που με τη σειρά τους χωρίζονται σε μυξινόμορφα και πετρομυζοντόμορφα. Αυτά τρέφονται με απομύζηση. Στη συνέχεια είναι τα γναθοστόματα (με σαγόνια) που χωρίζονται σε δύο μεγάλες ομάδες. Η πρώτη είναι οι χονδριχθύες, δηλαδή τα ψάρια που έχουν χόνδρινο σκελετό και είναι οι καρχαρίες, τα σαλάχια, οι βάτοι και οι χίμαιρες. Στη δεύτερη ομάδα είναι τα ψάρια με μερικώς οστέινο ή οστέινο σκελετό και λέγονται οστεϊχθύες. Αυτή η ομάδα χωρίζεται σε δύο υποομάδες τους ακτινοπτερύγιους και τους σαρκοπτερύγιους. Όλα τα γνωστά σε μας ψάρια ανήκουν στην κατηγορία των ακτινοπτερύγιων (και συγκεκριμένα στους τελεόστεους οστεϊχθύες), που αριθμεί συνολικά περίπου 25000 είδη, δηλαδή την πλειοψηφία των ειδών.

Σημαντική σημείωση: Για κάποιους μπορεί να είναι ανοησία, αλλά κάποιοι άλλοι ίσως δεν το γνωρίζουν. Τα δελφίνια και οι φάλαινες δεν είναι ψάρια, είναι θαλάσσια θηλαστικά. Αυτό όμως που προκαλεί μεγάλη εντύπωση είναι πως κάποια είδη όταν καταδύονται έχουν εκπνεύσει τον αέρα που εισέπνευσαν, κι αυτό γιατί αν δεν το έκαναν θα πάθαιναν τη νόσο των (αυτο)δυτών!

Καλές και ασφαλείς βουτιές σε όλους

Πηγή: Peter Castro, Michael E. Huber, Θαλάσσια Βιολογία

Συντάκτης: Ιάσωνας Πετρούτσος

 

Your rating: Κανένα Average: 4.9 (18 votes)

Στην τύχη...

Γριγρί - Λαγονήσι - 30/5/2009
apnea_profdrybag130.jpg
jump-blue.jpg
north-pole-sun-moon.jpg
shark-euroweek.jpg
Dolpfin_21.jpg
dolfin_d_2.jpg
seahorses.jpg
falaino-karxarias.jpg
aegean-444-01.jpg
poseidonia-fish.jpg
kolpos-mexikou-mavra-korallia.jpg

Πλοήγηση βιβλίου

neverdivealone.jpg
gd-manifesto.jpg
gd-10logos.jpg
proedriko373.jpg